et was ergens in de
late herfst van 1927
dat burgemeester
Verheagen van Mierth
de bekende Hongaarse
professor en boomchirurg Prof.Dr. Prylewzky
belde met de droeve mededeling dat de oude lindeboom aan de
rand van het dorp, ernstig ziek was. Als er niets werd ondernomen dan zou hun trouwe vriend het jaar 1928 beslist niet meer halen.

e professor vertrok direct naar het kleine dorp in de zuidelijke Brabantse Kempen. Daar aangekomen onderzocht hij de lindeboom. Het was een trieste waarheid. De burgemeester had gelijk. De bejaarde boom was ernstig ziek. Prylewzky liet zich echter niet uit het veld slaan en diende de patiënt de nodige levenssappen toe, ondersteunde de grootste tak aan de westkant van de boom en kon verder niets anders doen dan hopen dat de oude reus de strenge winter zou overleven.

et was oudejaarsavond en pastoor Mertens had een avondwake georganiseerd. Het was koud en alle dorpelingen hadden zich met fakkels verzameld rondom hun oude zieke vriend. Over de kale vlakte kondigden de dorpsklokken het nieuwe jaar aan. Elf keer sloeg de torenklok. Maar nog voor de laatste sonore klank hoorbaar was brak de grote tak met een oorverdovend geluid af en viel te midden van de aanwezige wakers. Iedereen wist het nu zeker. Hun vriend had het nieuwe jaar niet gehaald. Meneer pastoor liep naar het midden van de kring, keek triest zijn mededorpelingen aan en zei op zachte toon, "Gelukkig nieuwjaar...". daarna draaide hij zich om en liep duidelijk aangeslagen terug naar het dorp.

n het voorjaar van 1928 keerde Prylewzky terug naar Mierth en vond daar de lindeboom zoals op die bewuste oudejaars avond, de grote tak ietwat schuin weggedraaid in de modder. De professor onderzocht de boom. "Curieus...." Hij onderzocht daarop de grote tak. "Hmmm, hoogst opmerkelijk..." Hij nam stalen van de boom en maakte gipsafdrukken van de nerphen. Die avond nog, schreef Dr. Prylewzky naar zijn collegae in Leuven een toch enigszins hoogst opmerkelijk rapport...

n de tweede helft van 1928 ontdekte men in de nerphen van de oude lindeboom in Mierth vreedsoortige tekens en symbolen. Geleerden van de Universiteiten van Leuven en Parijs bestudeerden vele jaren dit fenomeen dat later ook wel De Mythe van Mierth wordt genoemd. Het bleken de spannende avonturen te zijn van een in de geschiedenis verloren gewaand volkje van kleine bebaarde en kalende aardmannetjes, De Erthels, en hun Grote Treckh van de Enklaverth van Ley, diep verscholen achter de Hilvertse en Rooverthse Berghen, naar de ruige en uitgestrekte Vorte Bosschen in het westen van Vlaemseland. De verhalen zijn opgetekend in De Onvoltooide Cronycken van Ley.

                      

 

p hun tocht genoten zij van een bijzondere drank, Urthel, gebrouwen door de stamoudste en druïde, de wijze magister, de Leyerth van de Enklaverth. Vooral de Urthel van Ley bezat vele geneeskrachtige eigenschappen. Het bevorderde de haargroei en was aldus bekend als middel tegen kaalhoofdigheid bij vooral de jongere Erthels, de Groenlinghen.

                                         

Achter de Rooverthse Berghen,
in het dal van de Ley,
wonen...
               

anaf het einde van de zeventiende eeuw is er onderzoek gedaan naar het bestaan van de Erthels. Een van de belangrijkste onderzoekers, Cronyckers zoals men zich noemde , was de Antwerpenaar Walter M. Vandendoornyck (1599-1675). Volgens de beschrijving van deze Cronycker, zijn Erthels kleine gedrongen wezentjes die niet groter zijn dan 35 tot 40 centimeter. Ze hebben een kaal hoofd, een plezierig gezet figuur, een grote neus en stekelig vooruit stekende baard. Erthels zijn altijd goed gehumeurd. Een Erthel houdt van poëzie, muziek, zang en dans. Maar vooral houden ze van lekker eten. Vooral van het typische streekgercht uit de Enklaverth, Paddenstoelpetôzzie, met veel walnoten, uien en, natuurlijk, een ruime haffel rode knoflook uit het zuiden van de Ley-vallei.

a het vallen van de avond, in het schaarse licht van een volle maan en sterrengetwinkel, dansen en zingen zij rondom een oude eik of midden in een weiland. Deze dansplaatsen zijn te herkennen aan de brede vertrapte kringen om de boom of in het hoge gras. Men dient dit verschijnsel echter niet te verwarren met heksenkransen. Deze zijn veel breder en tonen duidelijk sporen van verbranding. Voorbeelden van Erthelkringen vindt u terug in de wouden van Ghorp & Rooverth, rechts over de Tweede brug van Tweygh, aan de lage oever van de Ley.

 

 

 

mtrent de huisvesting van de Erthels bestaat er nog veel onduidelijkheid. Zeker is dat Erthels uit de Enklaverth van Ley, allen meesters zijn in het stapelen van allerlei bouwsels. Hoge bomen en struiken krijgen daarbij als bouwplaats de voorkeur. Zo houden ze tijdens een fikse regenbui immer de voeten droog. Erthels houden van gezelligheid en veel jolijt in hun woonstede. En soms, indien u rein van geest bent en goed van zinne, maar vooral wanneer u héél goed kijkt, kunt u de lichtjes zien schitteren in de duisternis van het Erthelbos.

e blinkende koperen ketels van de brouwerij van Ley zijn verborgen in de groene wouden van de Enklaverth van Ley. Het is overigens erg eenvoudig om de brouwerij te vinden. Volg het holle bospad naar Erghens. Ga daarna over de Eerste houten brug van Tweygh en sla direct links af het smalle wegelke achter de braamstruiken in. U kunt het daarna niet missen. Zo eenvoudig is het.

 

 

 

en gezonde mannelijke Erthel wordt al vlug 275 jaar oud en bereikt zijn puberteit, zijn Boldh zoals Erthel dat noemen, rond zijn tachtigste levensjaar. Dit is de leeftijd waarop hij zijn haren gaat verliezen. Ondanks een bekend Gezegswhys van Yrrah, Tynde Leyerth van Ley, "De Wijsheid der jaren, komt met het verlies der hoofdharen...", proberen Groenlinghen er alles aan te doen om hun wilde en weelderige haarbos te behouden. Enkele van deze Groenlinghen leven zelfs in de veronderstelling dat wanneer zij zachtjes, weloverdacht en volgens een geheimzinnig wrijfritueel Urthel (het bier) op hun kalende hoofdhuid uitsmeren, de zo gevreesde onoverkomelijke kaalheid, overkomen kan worden. Dit is echter een groot misverstand! De enige manier om dit natuurverschijnsel te voorkomen is door Urthel (het bier) met veel genoegen te drinken.

                                "Gij die spreekt zeght veel,
         Gij die beeldigh is (d.i. gebaren maakt) zegth zoovele meer..."
                                                                Yrrah, Tynde Leyerth van Ley

estel Urthel op een wijze zoals de Erthels dat plegen te doen, vriendelijk en oprecht, maar zelfbewust. Maak hierbij gebruik van de aloude gebarentaal van onze kleine vrienden. Lichaamstaal en in het bijzonder de gebarentaal is voor Erthels een belangrijke vorm van communicatie. Hieronder leert u in acht simpele stappen, op welke wijze u Urthel kunt bestellen.


rink Urthel uit het speciale "Paché-glas" indien mogelijk. Drinkt gij in eenzaamheid, dan zal de magie van Urthel u al uw zorgen ontnemen. Drinkt gij echter met goede vrienden, klink dan de glazen als een toost, terwijl u hierbij luid uitroept...
            ...Paché...
en laat het gezelschap vervullen met vreugde en jolijt. Want dit is de traditionele Ertheltoost wat zoveel betekend als "Ik wens u alle geluk, liefde, gezondheid en rijkdom van de wereld. Alle goeds dat ik u kan wensen, wens ik u..."

De nacht is donker
en vol gespuis...
Burgers, blijft gij allen binnen,
want daar buiten is het niet pluis...
-
Hoog aan den Hemel
rijden dees nacht,
De Bockereyders van Ghorp,
door allen zeer veracht...
-
Op wilde bokken rijden zij...
In het licht van den volle maan,
naar geender Eynde,
en dat is niet
 zo heel ver hier vandaan...
-
Plunderen, branden,
Dood en verderf...
Zowaar,
den duivel tarten...
Oh, God, Nee...
Het is niet waar...
-
Maar als den torenklok
telt twaalf slagen...
En, Oh wee,
De sterveling
Die zich buiten zal wagen...
Hij valt ten prooi,
en reken daar maar op...
Valt ten prooi aan
De Bockereyders van Ghorp...
-
Aldus, waarde burgers...
Uw wredelijke les mogen wezen,
Gij hebt welzeker iets te vrezen...
Daarom hoedt U...
Oh Gij gehorigen...
Hoedt U...
In elke stad, in ieder dorp...
Hoedt U...
Hoedt U voor...
De Bockereyders van Ghorp...

                                Lied der Bockereyders (1625)
                                                              Hubertus A. Both

                Winter 1620.
  Het was de strengste winter ooit.
   Ergens in de donkere wouden
                  van Ley....

erloh Bher en zijn bende van sinistere bandieten, beter bekend als De Bockereyders van Ghorp, terroriseerden tijdens de koudste winter sinds jaren, het zuidelijke deel van de Enklaverth van Ley. Hoog aan de hemel van een donkere nacht reden zij op gitzwarte bokken en deden alles om met hun begerige klauwen het Geheym van Urthel te bemachtigen.
 

et het Geheym van dit speciale gerstenat zouden zij de ultime macht hebben over de Erthels en daarmee over de gehele Enklaverth van Ley. En dat was wat Berloh Bher, gevreesd hoofdman der Bockereyders van Ghorp wilde, de absolute macht! Niets of niemand zou bij hun jacht op deze opmerkelijke drank, Urthel gespaar blijven. De Bockereyders hadden zelfs de brutaliteit de oude Yrrah, de Leyerth van Ley, de druïde en de brouwer van Urthel te ontvoeren en gevangen te houden.

aar dat alles was niets anders dan een eindeloze strijd van domme vreemdsoortige wezens die met rare bokkenschedels op bokken reden, om datgene te vinden dat nooit gevonden zal worden. Want het Geheym van Urthel is nu eenmaal, en dat is een feit, het Geheym van Urthel. Dat is iets dat De Bockereyders van Ghorp nooit of te nimmer zullen kennen.

ldus, zo is het zal het blijven. De eeuwigdurende zoektocht van deze onverlaten naar het Geheym van Urthel zal blijven voortduren. Voor altijd en eeuwig. En mocht u ooit hoog aan de hemel... Hoedt U...!